Home » » MANJALAKI GULAEN TU BATANGGADIS

MANJALAKI GULAEN TU BATANGGADIS


Oleh : Darwin Nasution 

I kampung-kampung Kabupaten Mandailing Natal adong ma bahat batang aek na godang, natartoho contona Aek Mais, Aek Pungkut, Aek Batang Gadis, atope Aek Batang Natal. I batang aek-batang aek na godang on bahat dope gulaen, goar-goarna ima garing, mera, lelan, cen-cen siroken, baung, tingkalang, siduri ato siating, sulum, aporas, lonjing dohot incor. Gulaen-gulaen on dodas ma on ona tangkup panjala, pangaramok (pangahapi), ato pametok.


Panjala ima jolma na mambuat gulaen sian batang aek i mamake jala, nai jalin deges ngun tali hail, na ibaen pamborat ato pamonom na i ujung marbontuk rante marsambung ngun bahan kawat, tumbaga, kuningan atope simbora. Ietongan ira-ira 10 rante ikobekkon muse dope tu ginjang tu suping nai goarna mamake bonang good year ato bonang ban, ima naidokon manjadi handul ato cakuk na. Handuk ato cakuk ma inganan paling marmatehon di jala on. Inda sajiabe gorakan ni gulaen anggo dung tarandul, tarkunci langsung lomah, tinggal mambuatna doma so ibaen tu baluang. Adong tolu jenis ira-ira jala na dodas ipake alak, ima naidok jala rapot ato ramot baen pambuat ni gulaen namenek-menek. Adong muse jala alang na i pake mambuat gulaen-gulaen na marukuran tanggung. Na pangabisan idok jala godang na pangananna so mandapot gulaen-gulaen na godang. Panontuna ukuran lubang ni jala nai marsareto mangiut mei ukuran ni rante nai.




Jala on isampakkon ma tu aek godang i, tu topi sanga tutonga asalma na bagas aek nai adong taram inganan ni gulaen disi. Pala adong matarkurung gulaen on, sakngkot mei di jala i, i bagasan ato di luar ni handul, ibuat satorusna imasukkon tu baluang. Manombo antong bahat dapot panjala i, manombo sotik ato kadang nga dong. Pala nga dong benna sega dei biasona cuaca,mangarti dei gulaen i, jadi monjap marmasukan tu lubang. Pala dompak bahat antong di gadis mei deba, dohot caro marsusuk. Makasudna gulaen isusuk isangnai dot tali 5 sampe 6 gulaen. Standar ni garing 5 sannari madung sampe 15000 rupia.




Songoni ma caritona di Aek Batang Gadis dompak bahat dope gulaenna. Indape hona putas sanga listrik aki ato stroom. Apalagi najolo pala manjala borngin na lumobi dei bahatna dapot. Anggo sa borngin radei gok baluang nai, ira-ira tolu kilo gulaen ma  ma gakku i. Lumayan mantong dapot hepeng na pala igadis, harana sampe mei 15 susuk urang lobi. Cukup ma jadi pancarian bage di nadeba bope na sian manjala maia.


Iba pe najolo dot mai manangkup gulaen di Batanggadis on.Tapi kombinasi do, inda hum na jala. Marcampur do mamake petok. Petok on ibaen sian kawat nai papincur ngun jolo, nai tembakkon tu gulaen i, suhul nai marbontuk songon pestol, adong juo pelatukna dung togong i tarik pake benen ni honda namadung isuak-suak. Tukang petok manyolom tu bagasan ni aek i, mamake kacomatana godang, laos di ligi ia ma gulaen i marlange, marsuo langsung ma ipetok. Kacomata na on inda masuk aek sahinggo bebas mamandang sanga ijia nadong gulaen.




Olat ni kecek di suasana alamiah najolo di kampung doma on, di DAS Batanggadis, sannari carito na godang arga domei. Ngana dong be keadaan najolo i, mang sega ma ekosistem nai, mangkail pe ningkalak i so iantuk gulaen be sannari. Limbah dompeng merkuri, putas sere, dot stroom merajalela sahinggo dot bibit ato anak-anak nai marmatean. Ngape ale dompeng dot air araksa paias karangen. Ulang be. Inda mamikirkon namarkasayaon tu pudi niari na manyego-nyego nai, olat ni diri nia maia na porlu ilala ia butong. So binoto be sanga andigan niari mulak mandapot gulaen pala kehe iba manjala tu Batanggadis.

*telah tayang di fb April 2013

0 komentar:

Posting Komentar

 
Support : Your Link | Your Link | Your Link
Copyright © 2013. DARWIN SUTIMIANG - All Rights Reserved
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger