Home » » PES AGAS PES UMA LABO LUA-LUANA*

PES AGAS PES UMA LABO LUA-LUANA*

 Oleh : Darwin Nasution

" lo udan lepek ceng

nanak beng bek bus

pes agas pes uma

labo lua-luana "


Konstruksi ni bagas najolo di Mandailing na martaruma do antong modelna. Adong konna manjuruk tu taruma nai saumpamo pala sameter maia gincatna, adong muse antong bisa jong-jong i toru nai, angke jabat dua meter so jatuk pantar nai ginjang nai. Bagas naidok pangabisan on ma bagas panggung na sebenar nai, bisa marmayam daganak disi, bisa mambayu, bisa manaha soban dot pasimpanna, bisa muse manambat hambeng mardua-tolu i tiang partopi nai. Hambeng naiduhutan sotik songoni pala potang, dot iapi-apian dot sabut so ulang marrongit, harana ra rarat rongit nai tu bagas. Songon jia tong pahan-pahanan na asing ra topak ia martamba bahat pala madung indukna, oni adong muse jantanna.


Di ginjang nai tong bagas ni nampuna sa nai ma. Isima marbagi ruangan adong bilik, ruang tonga atope dapurna. Jolma sabage ciptaan na ra mangalanjutkon katurunan pe sarupo do hajatna dot mahluk na asing, ra martamba bahat. Songoni ma dung i nikahkon antong si Raba dot alaklai nia Penggeng tinggal ma halai di bagas panggung naincat on. Isi ma halai margaul songon jia panganten na baru, marsianyang, margumang ato sanga marsikauaan ma, angke na halal do tong madung manikah. Boh anggo lek marsidaisan adong juo dobai na tarjadi, ima mangidua magodang boltok si Raba i isi si Penggeng dohot isin ni Na Sada I. Madung maretong bulan rupa na hatia sorang ma daganak nai painte nalai sabage pasangan muda on. Na busa-base sajo doma si Penggeng i binaenna harana taradong-adong hurang akal ni si Raba adaboru nia on, pangkulingna pe na urang pas do, lokot binege, ato cadel ning halak kota, suman daganak na marsiajar mangkuling. Margotap-gotap binege hata-hata nai.


Hambeng pahan-pahanan naitoru na ioban-oban si Penggeng pala potang tu gas-gas parkarambiran an, hape rupa nasarupo do ringgasna kawin maniru-niru ia. Na mangidua godang muse do boru-boru nai, bope ngape na sajia godang anak-anak nai na lahir sataon na solpu. Maruntung si Penggeng martamba muse ma bilangan ni hambeng on nangkanna, martamba gadison pala bulan oji dua taon naro, dung martanduk marsibuk anak-anak ni ambeng on. Murmasibuk si Penggeng manduhutina nangkanna pala jabat sorang hambeng paliaroan na dompak bunting on.


Songon na maradu di untung mantong ning kalak si Penggeng dot si Raba dua-dua sakali bunting. Bunting kalak nampuna bagas bunting muse binatang paliaroanna. Mun maringgas si Penggeng kehe mangguris manjalahi biaya manyambut nenek (bayi) na get lahir anak nia i, lau muli manyabi duhut baen panganon ni ambeng. Dung bunting sorat hambeng on inda sampe hati be ia manyaratna i parmahan harana egot nai pe ma lambat ben borat ni pamatang na na marisi anak ni ambeng on. I parmahan pe paling donok-donok songoni di topi kampung i mangalereng-lereng pinggir ni bondar. Marhasaya ma sannari hampir sude waktu ni si Penggeng marparsiapkon sorang di dua nganan on.


Di sada hatia subuh, tarsonggot si Penggeng mangumbek hambeng nia i songon na mangoroi. Rupana botul naisi do jantan nai mangaligi-ligi lau kaluar anak nai tolu, dua jantan sada boru-boru. Anggo binatang la a ngana binoto sanga andigan ato songon jia tibo-tibo madung kaluarma anak nai, idilat-dilati inang nai paias-iasna. Ma gopak ma isi tolu marpupu jong-jong mancubo laho. Tardua ari on na ra mei memang madung lao-lao manjalahi panganon.


Ira-ira dua ari dung i, pas tonga borngin milas musema ilala si Raba boltok nia manyonson nia tu toru. Naget lahir mon roa si Penggeng, ipio ia ma na bisa manolong mangalahirkon. I kampung antong na bahatan dope i na bisa, ompung-ompung dei biasona. Ngape na jabat torang ari madung kaluar sorang ma anak nia on ibaen gorarna si Sait, so kuat nia manyargut rasoki. Bonggal ma sabanjar na madung sorang margonti sorin ma halak mangaligi sa na hasorangan danak on si Penggeng. Sampe sada hatia dompak marjugukan halak di pantar tonga i, mangecek i ma halai, si Sait marpupu tangis son jia biaso danak na menek. Di na manangi-nangi tangis si Sait, dobek-dobek muse anak ni ambeng i toru. Bisa dong tarbeso on halak kampung dobek ni anak na sanga inang na. Boh na untung kontong Penggeng, Raba, rap lahir i bagas dot i taruma, ninna halak naro i mangaligi nenek. "Olo kang", ning si Raba mangkagotap. Nga malo ia mandokon 'angkang' hurang pas mangkuling. Isambungna muse dope "pes agas pes uma labo lua-luana" makasud nia pes agas sarupo dohot kompes i bagas ato mangalahirkon kalak ia, pes uma ima kompes muse i taruma artina mangalahirkon ambeng, labo lua-luana, untung dua-duana. Lahir ibagas, lahir itaruma, labo dua-duana. Dua kapetor ni alai na mardobol i lopo an.






*telah terbit di FB April 2014

0 komentar:

Posting Komentar

 
Support : Your Link | Your Link | Your Link
Copyright © 2013. DARWIN SUTIMIANG - All Rights Reserved
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger