Oleh : Darwin Nasution
"Ijia dei itabusi ho saraor yeye mi". "I balerong an"
Aso do adong kampung na marbalerong di Mandailing. Aha do asal hata
ni balerong on ? Ima ngun sebutan 'Balairung' ato pendopo na godang ning
kalak jawa, inganan ni raja manarimo pangaduan ni rakyat. Jadi na hita
buat antong pangartian pendopo ato bagas na bukak naso mardingding, na
bolak pantarna, na manjadi inganan ni alak marjagal do anggo di
Mandailing. Poken goarna songon na tumpuk dei jual beli nai na utamo di
balerong on. Pala adong balerong adong mei poken, inda sude kampung
adong nasongonanna di Mandailing. Adong beberapa on na martoho manurut
ari di marbeda kampung. Adong tarida balerongna, adong mei poken. Oni
tardokmon kampung na tobang na manjadi sentra ekonomi awal di
perkembangan ekonomi ni nagara on. Deba mungkin madung adong mon muloi
na ngun zaman panjajahan.
Ari Sinayan poken i Tamiang
dot i Maga. Pala i Tamiang balerong nai i banjar parjulu kampung i,
sabola kiri pula lau tu Sidimpuan iba. On ma balerong parjagalan na
ias-ias dei biasona taarsongon abit, sipatu sanga solop, buku-buku,
atope elektronik. Pala na panganon na maraek songon pocal dll, balanak,
sayur, gulaen di sopo-sopo dei songoni ibaen i topi-topi ni alaman ni
balerong i. Angga poken maga balerong nai sabola kiri juo lau tu
Sidimpuan kita marmotor. Di ari Salasa pokenna di Pakantan dot Kayu
Laut. Di Pakantan balerongnai topetna Pakantan Lombang. Inganan na
sabola kiri lau mardalan iba tu arah Hutatoras inganan togak ni sada
gareja ni Protestan di Mandailing. Na terkenalan poken on manggadis kopi
robusta na sangat paet. Madung musohur on ngun narobi. Di Kayu Laut
inganan balerong ni poken nai tardi ginjang pas di Kayulaut nai pala
mardalanan iba laos tu Natal an. Kue bika na sangek dei na ilungunkon ni
alak di poken onDi ari Rabu poken di Laru, lokasina di sabola kiri juo
balerong nai. Poken na sangat rami mula musin tarutung ngun Tambangan,
donok ngun Laru i. Tambana na sohor antong sambal Laru, sambal na gait
ben siakna. Di ari Kamis poken di Muarasipongi dot Panyabungan. Di
Muarasipongi ato Morsip balerong nai sabolah kiri juo pala mardalanan
kita laos tu Bukittinggi. Poken na manjadi panjalahan ni gulo bargot na
deges buatan ni suku Ulu ngun ginjangan. Mangaligi tu poken Panyabungan
balerongna do sabola kiri donok tu jambatan Aek Mata na mamolus di topi
ni poken i. Ari Jumahat inda dong kubege poken na marbalerong jabat di
Mandailing, adongpe poken jongjong do istilahna di Muarabotung dot
Hutapungkut. Adong do balerong di Hutanagodang tapi hurang pasna ji
panulis sanga ari aha poken di sadun. Ari Sabtu antng poken di
Kotanopan. Balerong parpokenanna di sabolah kanan tardao sotik tu
bagasan ato inda sihit jabat tu dalan i. Ari Akad inda dapot jabat
pastina sanga adong Mandailing julu jelas inda dong poken ari Akad,
tontu ngadong bei balerongna sanga i kampung jia sajo pe. Suada ale
ampot adong dei balerongna jabat di kampung Bukit Malintang poken Akad
di Mandailing godang an.
Jadi pala i ligi Tamiang,
Maga, Pakantan, Kayu Laut, Laru, Muarasipongi, Panyabungan, Kotanopan,
tarmasuk mon kampung na tobang muloi ngun zaman panjajahan. Marbalerong
mon kampung on, oni biasona adong partando na lain adong SD-SD natobang
juo, sanga madung pigan sundut lulusanna, ato sanga mang piga kali i
perbaiki bangunan nai muloi najolo. Biasona pandokna pe SD 1 dei sude,
oni nga dao biasona i ngun Balerong poken nangkinani.
Tarsongonima
land mark ni luok i deba di itaan Mandailing. Adong mai idokon na
identik. Adong balerong adong poken, adong muse mei sikola dasar na
tobang donok sian i. Jadi isima mungkin asal muasal ni kampung i
rami-ramina parjolo narobi. Adong na tu poken bope sakali maia sapoken
i, adong muse antong nasikola, ecekna lek rami ma disi ari-ari on. Ma
bolak ma mungkin kampung sian inganan rami-rami nai baen on. Botul
kampung nadong pokenna nabiaso na bolakan i kampung nai bahat muse
pandudukna. Di antara poken ibaen daganak ma balerong on jadi inganan
parmayaman, umapamo margala panjang, marsikojar-kojaran, marpingpong si
Emil ato marberencis-berencis aanak ni abang Jabauran naitopi ni
balerong poken Tamiang i.
*telah tayang di FB Maret 2014



0 komentar:
Posting Komentar