Home » » B A L A N D A I

B A L A N D A I




Oleh : Darwin Nasution

adong halak ruar

na mian di panyabungan

tibu ia haruar

i baen ia madung busungan

 

(Willem Iskander dalam Sibulus-bulus Sirumbuk-rumbuk)

 

On ma keteranganna sada na tarpurcaya bahasona sian najolo madung marhubungan alak Mandailing dot halak ruar ato halak luar. Konsep halak luar on sabotulna mandokon halak Bolanda do on, harana Willem Iskander ato Sati Lubis tokoh pendidikan Mandailing on mangolu di zaman panjajahan ni Bolanda. Di dok ia di puisi nangkinani alak Bolanda i ato halak luar tibu haruar di baen ia madung busungan. Memang margonti soluk doma halak Bolanda i marroan tu Indonesia on umumna atope tu Mandailing Tano sere deba, mangkoruk sinakayoan ni nagori on saonok 350 taon. Haruar sada, dua, sapulu, ato sangan sajia ma tu alaian dung kayo, ro muse ma mulak sai ato mungkin um bahat gontina.

Jadi pala madung 3,5 abad antong halak luar ato Bolanda i i tano Indonesia on, madung mangalami mei ompung ni ompung ni ompung sanga piga ompung di panjajahan ni Bolanda on. Ecekna madung mandarah daging di alak Mandailing bahasona halak luar on identik mon dot Bolanda. Lek adong lokot di ate-ate ni anak cucu sian carito, atope buku sejarah mungkin bahasona halai on ma na jahat dot na kejam i manjajah Indonesia ngun ujung tu ujung. Pangaruhna tu halak kita dot katurunanna ima antong, sampe hibul pangartian ni masyarakat i bahkan adong dope i na mandok halak luar i halak Bolanda maia na binoto nia. Padohal adong bage do Inggris, Australia, atope mungkin Belgia.



Dompak menek pe iba najolo taon 70-an nadodasan i adong halak luar di dalan godang i (Jalinsum don maksudna) markareta angin mungkin kuliling dunia. Ngun nadao dope madung adong mei mandokna jiba, ato manjouhonna bahasona adong halak luar. "We dongan adong lewat halak luar, halak Bolanda, ape ita ihutkon", ning daganak i adong na markareta adong na lao pat. Jadi totop dope songoni i pio-pioan na pala mangida bule idokon halak luar pala inda halak Bolanda. Na maol mei so mago Bolanda on ngun ate-ate dot parasaan ni ahalak kita tele. Tarsongoni ma mungkin i daerah na lain pe.

Manombo tong so do marajian halak luar on di lopo i minum, mangidup atope hum na marongok. Di hatia na lain so i toru-toru ni arambir nai topi dalan, atope di topi bondar sabai songon na marsuop dot mamasu-masu pat dot pamatang nia. Pala pas najolo di tontang kampung i maradianna adong mei dua halak ningot na malo pangkulingkonna di Tamiang. Sada bang Carin ngun Tajulu (banjar julu), sada nai bang Bidin ngun Tajae (banjar jae). Na lancaran halai nadua i mangecek-ecek bahasa Inggris dot halak luar on. Disima tarboto bahasona marmocom-mocom do asal ni alai ro. Adong na ngun Rusia, Inggris, Denmark atope Australia songon naidok nangkinani. Anggo iba hum na manonton maiba i songoni sambil homang benna bahat i habong ni alak luar on. Adong dongan nibai mandokna songon habong ni babi.


Salose non i pangkulingkon na malo mangalusi saro ni alai i, mardalan mei mulak ikucak ia kareta angin nia i. Marasok i ihutkon ngun pudi lao ipio "Hallo mes", ning iba rap dongan. Mangarti pe suada alai niroa, alak lai adaboru ipio 'mes'. Pala na mardonok pe pio-pio an nai tu 'miss' angkon tu adaboru dentong pio on. Jadi hum i mantong na binoto, mekel ma soni halak luar i ngana ialusi nia jabat. Tardao sotik i ihutkon, mangalojai ma ipajiar mei songoni alai kehe. Marcarito mei iba tu dongan naso mangida, "Adong nangkin halak luar, halak Bolanda nga nida ho", ningiba paboahon. Tu juluan dalai kehe, ning roangku manjalajah tu ujung dunia on dei ninna doma pangabisanna.


 

telah tayang di FB Jan 14

0 komentar:

Posting Komentar

 
Support : Your Link | Your Link | Your Link
Copyright © 2013. DARWIN SUTIMIANG - All Rights Reserved
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger