Oleh : Darwin Nasution
adong halak ruar
na mian di panyabungan
tibu ia haruar
i baen ia madung busungan
(Willem Iskander dalam Sibulus-bulus Sirumbuk-rumbuk)
On ma keteranganna sada na
tarpurcaya bahasona sian najolo madung marhubungan alak Mandailing dot halak
ruar ato halak luar. Konsep halak luar on sabotulna mandokon halak Bolanda do
on, harana Willem Iskander ato Sati Lubis tokoh pendidikan Mandailing on mangolu
di zaman panjajahan ni Bolanda. Di dok ia di puisi nangkinani alak Bolanda i
ato halak luar tibu haruar di baen ia madung busungan. Memang margonti soluk
doma halak Bolanda i marroan tu Indonesia on umumna atope tu Mandailing Tano
sere deba, mangkoruk sinakayoan ni nagori on saonok 350 taon. Haruar sada, dua,
sapulu, ato sangan sajia ma tu alaian dung kayo, ro muse ma mulak sai ato
mungkin um bahat gontina.
Jadi pala madung 3,5 abad antong
halak luar ato Bolanda i i tano Indonesia on, madung mangalami mei ompung ni
ompung ni ompung sanga piga ompung di panjajahan ni Bolanda on. Ecekna madung
mandarah daging di alak Mandailing bahasona halak luar on identik mon dot
Bolanda. Lek adong lokot di ate-ate ni anak cucu sian carito, atope buku
sejarah mungkin bahasona halai on ma na jahat dot na kejam i manjajah Indonesia
ngun ujung tu ujung. Pangaruhna tu halak kita dot katurunanna ima antong, sampe
hibul pangartian ni masyarakat i bahkan adong dope i na mandok halak luar i
halak Bolanda maia na binoto nia. Padohal adong bage do Inggris, Australia,
atope mungkin Belgia.
Dompak menek pe iba najolo taon
70-an nadodasan i adong halak luar di dalan godang i (Jalinsum don maksudna)
markareta angin mungkin kuliling dunia. Ngun nadao dope madung adong mei
mandokna jiba, ato manjouhonna bahasona adong halak luar. "We dongan adong
lewat halak luar, halak Bolanda, ape ita ihutkon", ning daganak i adong na
markareta adong na lao pat. Jadi totop dope songoni i pio-pioan na pala mangida
bule idokon halak luar pala inda halak Bolanda. Na maol mei so mago Bolanda on
ngun ate-ate dot parasaan ni ahalak kita tele. Tarsongoni ma mungkin i daerah
na lain pe.
Manombo tong so do marajian halak
luar on di lopo i minum, mangidup atope hum na marongok. Di hatia na lain so i
toru-toru ni arambir nai topi dalan, atope di topi bondar sabai songon na
marsuop dot mamasu-masu pat dot pamatang nia. Pala pas najolo di tontang
kampung i maradianna adong mei dua halak ningot na malo pangkulingkonna di
Tamiang. Sada bang Carin ngun Tajulu (banjar julu), sada nai bang Bidin ngun
Tajae (banjar jae). Na lancaran halai nadua i mangecek-ecek bahasa Inggris dot
halak luar on. Disima tarboto bahasona marmocom-mocom do asal ni alai ro. Adong
na ngun Rusia, Inggris, Denmark atope Australia songon naidok nangkinani. Anggo
iba hum na manonton maiba i songoni sambil homang benna bahat i habong ni alak
luar on. Adong dongan nibai mandokna songon habong ni babi.
telah tayang di FB Jan 14




0 komentar:
Posting Komentar