Home » » P I N A R A R*

P I N A R A R*

 Oleh : Darwin Nasution

Bope na sungseng marngeong-ngeong doma sannari ben gok nahonda ato kareta di itaan, oni ma adong-adong musema na mampu mangkandangkon Senia sanga Apansa, lek bahat juo dope tarida markakurangan botul. Songon pandokon ni ahli na ngun luar i si James C. Scoot gorarna, bahat dope wargantai “tarsongon na ibagasan ni aek oni jong-jong ia isi, pasma i toru ni igung nia incat ni aek i. Ombak ato lindak na menek sajo bisa mambaen ia mogap pala inda, ra bonom”. Kiasan ni ekonomi bahat rumah tangga don di itaan da, targanggu sajo karejo sotik nia, ato inda marhasil harani manusia na lain atope alam ra nga mangan ia ibaenna. Ning si James on bahat mon tarjadi di buruh tani, atope na lek mampuna lahan dope nian tapi otik sahinggo hasil nai inda mancukupi kabutuhan primer ni keluarga. 


Mangantisipasi i di itaan marlaku ma konsep “iparar ato pinarar”. Inda dapot au dope sanga aha asal hata ato arti harafiahna. Tai anggo caro istilah mararti mamuaskon baen panamba-namba. Panamba-namba tu dapur, panamba ni pandapotan su lek nahit api di dapuran. Aha sajo male na get karejoonkon baen panamba-panamba on, asi ita udurkon sada-sada sana ningot.


Na mamburuh tani dadaboru tong kehe ma satiop ari tu tohapni alak mangomo salain ari poken tu tohap ni alak, karejo saba sanga kobun muloi ngun jam 08.00 sampe kotu ashar. Upana markisar 35-40 rb sadari kuatna 4-5 ari sapoken, harana pature keluarga satontang bagas dot anak dopentong pinomak 2 ari sapoken. Baen ma songoni rata-rata dapot adaboru i 150 rb sapoken. Alak lai nai kehe mangguris ape ni alak marparbolaan 1/3 di alak nai.Ben tobang-tobang ni gota paninggalan ompung ni ompung tai dope 3 ari i takik 100 batang dapot ma sapoken 15-20 kg hasil na um otik dope pado pandapotan ni adaboru i, tar 120 ribu maia dapotna. Rp.270.000 ma panghasilan sapoken i sada keluarga misalna, baen ma jolo 3 anak. Danon sajo habis 2,5 liter sadari (ato saro jita 8 takar). Tontu pala sapoken kon adong mei  17,5 liter danonna sajo hampir 4 suat (sasuat= 5 liter) markisar 150 rb tuorna. Habisma pandapotan ni inanta i baen panobusi danon. Na 120 rb pandapotan ni amantai doma baen tu poken panobusi na marsira,ongkos dot parpoken ni daganak pala dong na sikola, dot panobusi ni sanga ahana porlu mandadak manombo tarsongon ubat. Bayangkon da sanga songon jia gincipna, pas songon aek na sampe tu toru igung nangkinani, get mogap sanga bonom ma. Ahama na mambaen marmara mogap sanga bonom i.


Pala ngadong dompak na mangontangkarejo ato mangomo tu umak nai, ato inda ban amantai ke mangguris harani naro udan. Praktis inda dong na panahit dapur, cubo asas da, botul do kan na mogap i. Tarbayang au kehe ma amantai mandohoti sanga aha sajo pe karejo umpamo manggore, mambuat batu koral sanga pasir, mambuat soban, atope karejo dalan iparar so lek adong masukna tu dapur dot parpoken ni daganak. Nga hum panambabe anggo dompak songonon, batangan ni pandapotan muse doma jadina. Anggo rap karejo dalai nga cukup, karejo nangkinani dung mulak mangguris bolas mai idok pinarar.


Pala nadong dopentong saba sotik mar ½ suat same mandapot eme dope halai ira-ira 20 belek sakali panen. Dapotma danonna ira-ira 30 suat, bisama baen panganon dua bulan. Jadi opat bulan nai, harani sakali 6 bulan do so manyabi, jadi dot juo mamburuh. Pala na kehe alai mangomo dompak adong panganon na ngun sabai, adongma tabungan nalai niroa sotik. Ro hatia mamburuh lek adong dope pake on. Deba manombo ngana songoni muse, pala dung manyabi na rumo muse losokna mangomo, ringgasan muse do modom. Na ringgas botul nai inda iparsarakkon ia mangguris bope baru manyabi, mangomo, mancalong baen gadison umpamo pahu sanga robung, manggore, mambuat batu ato sanga aha sajope iparar targan so manabusi danon mulak. Atope bope madung manabusi danon ipapar godangmei so lek bisa daganak i manabusi karupuk inda tinggal ngun donganna pake parpoken bope na sotik. Anggo na hum gincat kajina tarsongon pasikolaon umpamo, baya na sanga sonjia na dome i soni di pikiran ni alai. Pala adong-adong pe namarhasil usaho ni anak nai domei gok an dohot tolongan ni Na Sada I.



Jadi, tarsongoni mada ira-ira pamumpun ni carito on, songon pandok ni si James nangkinani, marlindak sotik aek i mambaen mogap dot bisa bonom. Angkon na sensitif mon halak na maradong manolong kalai, harana diadong ni harto i adong hak ni halak na suada. Atope pamorentah na dompak markuaso kon ahli ia mangaligi on, harana bagian ni amanah on, hurang sampe adong halak na male di wilayah nai porentah nia, dosa na godang disia. Mabiar adi Umar bin Khattab parjolo ia masuk narako adong daganak na ciok-ciok male pas borngin dompak lewat ia, padohal ia khalifah dompak i, nabulus ke do ia tu Baitul Mall mangalap gondum i gandal ia sandiri baen di keluarga nangkinani. Kon songonon ma ni roa pamimpin na amanah i. Adong dope ruai i di zaman on? Gari baya ma iparar halakna suada i, ekel dot sinam doma niroa mukoi manarimona. Aamiin.


*telah tayang di FB Maret 2014

0 komentar:

Posting Komentar

 
Support : Your Link | Your Link | Your Link
Copyright © 2013. DARWIN SUTIMIANG - All Rights Reserved
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger