Home » » GOAR HARAJAON*

GOAR HARAJAON*

 Oleh : Darwin Nasution

Aha do maksud ni judul ni basaon on. Na pondok mei ning Ja Manggeduk. Boh nget hupatorang dope madung inda sodar haruar conto na. Sormin mada on bahasona satiop alaklai na menek na godang anggo i Mandailing sude do na mora. "Ja" on bolas don hapondokan ni raja, mangaraja, atope sutan na manjadi goar harajaon ni alak dung maringanan ato marnikah ibana, adong juo harani turunan ni sada halaki raja-raja di sada luok i muloi narobi. Jadi lek marlaku sacaro sasial-psikologis tai inda be mamorentah songon naingkani. Bukti don sabotulna masyarakat Mandailing i manganut garis turunan patrilineal (ngun pihak ayah ato alaklai itarik tarombo nai)


Pula maringanan kalak i madung jelas mei martamba gorar nia umpamo aslina Suleman goar rajana Ja Landit. Biasona goar ni ompung nia dei mulak disia, ato angka-anggi ni ompung nia, harana ben bahatna manombo halak lai on pahompuna ngantong sekonna goar ni opung nia lansung disia, tola do sampe tu kahanggina. Anggo goar ni ompung langsung on madung jadi kapling ni pahompu nagodangna mei ngun anak nagodangna. Ngapedo kawin manombo madung ipio nialak sajo mei manjadi goar lomo-lomo goar ni ompung nia i, umpamo Ja Pangibulan alias Ibul. Adong antong goar ni ompung nia Ja Mangkipas do, ato Ja Lamtam. Muse biaso juo adong Raja Ratnam, Mangaraja Porkis Narodop umpamo, atope Sutan Naso Mayup. Ima variasi goar harajaon i, sude manuju tu halak lai, partando garis turunan ayah nangkinani.


Hampir rato dei di satiop kampung di Mandailing manabalkon goar raja halak tu namora pule halak lai nai pala marhorja parnikahan imana. Disi mei adong sidang adat na menek sanga ise do goar raja niba di kalompok ompung na sabaris paramaon ni ayah niba. Manombo i paboa dei tu iba iapapilion jiba beberapa dot jalur parkahanggian tu si. Anggo anak pahompu na godangna ngun anak nagodangna madung otomatis ji sia goar ni ompung nia kandung, kecuali inda giot ia harani marmocom hal, umpamo ompung nia on nalosok maribadah, atao nagait pangalaho. I pili ia ma na humpade pangalahona di barisan ompung nia marangka maranggi, atope marsepupu ato markahanggi.


Isi mada sotik adong juo do naso giot goar ni ompung nia i langsung. Ise domei nangkan mambuatna, sanga ise nagiot ma di antara pahompuna alaklai na bahat i. Biasona anggo na tarsarupo do pangalahona nga jabat na kaboratan ibana na i. Ato mungkin secara umum di rohana sanga ise ma asalma na barisan ni ompung. Inda marsaring jabat, naponting adong oni inda goar ni binatang. Adong do langa halak kita na margoar sian nama binatang. Adong, umpamo Gaja, Kokong, atope Ulok. On di zaman hamajuan on bahat mon pahompu naso giot goar nasonian.


Sian goar itandai natobang-tobang mei sanga pahompu nise iba. Harana tong pasti barisan ayah niba itandai halai dope i goar raja niba i. Manombo na lawak-lawak an deba goar raja on tele songon naidok conto deba i ginjang umpamo Jalandit adong muse Jabatu, Ja Mandikal, Ja Taralo, Ja Rodang atope na asing. Na lawak antong nai sapai ni pahompu nai do sanga jia pastina goar ni ompung godang nia. "O ompung ise do la a pastina goar ni ompung, Ja Manggoyang do sanga Ja Manggayung, tarsambar dabo suaro nai manombo", ning pahompu nai. Dasar ompung urgit do rupa, ialusina ma, "Duana pe jadi anggi. Harana na marpupu dope ompung manggoyang dot manggayung nenekmu", ninna tu pahompu nai. Sambang, pantas do so nga giot pahompu mi ji goarmu, ma urgit tu lobi saurgit... kekekeek



*telah tayang di FB Juli 2014

0 komentar:

Posting Komentar

 
Support : Your Link | Your Link | Your Link
Copyright © 2013. DARWIN SUTIMIANG - All Rights Reserved
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger