Oleh : Darwin Nasution
Biaok on biasona marhabitat di topi-topi ni batang aek, rura, dano, topi laut atope di rodang-rodang ato bonca-bonca nadong arangan hayu bakauna. Anggo kasasar mangiutkon batang aek sampe tu kota nai lalui ni batang aek songon Jakarta sangan Bandung tinggal mon biaok di bubusan-bubusan ni pambuangan ni limbah rumah tangga na marmuara tu batang aek i juo. Ra juo on tinggal di topi tobat nai baen ni alak, manjampal gulaen pala dompak menek aek ni tobat i. Songoni juo ma di Mandailing, maramparma biaok di galoga-galoga, rumbun-rumbun, atope di na samok-samok di topi ni aek Batanggadis i. Ambaen bahat nangkan panganon di topi ni kampung na marbatasan dot aek godang on, jadi marbiaok muse ma topi ni huta i, manjalahi manuk, hitik atope anak ni uting sanga anjing ma biaok on.
Panganon nia na bahatan mocomna, salain na madung idok i ginjang, tai umumna binatang na asing do dot bangke ni sanga aha sajo. Ni panganna ma serangga, gayo, touk, gulaen, hilik, binjoran,bajonggir, monci, atope hulok. Anggo nga benna masa godangna umpamo ulok sa(wah) mabiar do ulok di biaok, harana ia senjatana hum lengkap, adong bisa bakteri di dila dot baba nia adong muse dope cakar dot iur na mangalibas songon podang. Harani i ning natobang-tobang pala madung bahal ni biaok inda be rajadi bahal ni ulok, jarang doma marsuo ulok disi, mabiar i pangan biaok. Biaok on mangan bangke ni sanga aha sajo na sangkot di aek i, atope na lewat anggo morlum bau nai markaluaran mei biaok i manjalahina. Panganonna na lain adong juo dope ima pira sanga anak ni amporik topi aek, songon leto, ruak-ruak atope kico-kico bope targincat harana bisa dei manaek ambaenna marcakar i do ia. Pirani ulok, buaya sanga binjoran pe ipanganna dei anggo marsuo di pasir-pasir parmayamanna di topi laut.
Biaok on topak ngun na marpira.Targan so kawin ning carito ni alak ato ibasa i buku, boru-boru marbadai deijolo dot jantan nai patidaon hajantanan na markuaso ngun jantan i. Parbada nai nahebatan ninna tarida, harana jong-jong mangondol tu pat na ngun pudi. Marbadai mei songon na marsitenjuan, marsitulakan sangan marsicakaran. Dodas adong jabatna na mabugang ato masuak ulit nai.
Pira-pira ni biaok ma dung jadi dung kawin nangkinani, i pajopina me ii pasir-pasir na marrumbun-rumbun, isanggopina dot bulung-bulung atope ranggas. Milas ni mata ni ari dohot bucuk ni bulung-bulung sanggop nai ma pamilas pira nai sampe manotas manjadi biaok junior. Na bahatan sakali manotas, ra sampe sapulu bagen ninna, jadi gok domabiaok di bahal nai harana ngadong pemangsa alamina saumpamo buaya di topi lautna marimbang badanna. Pemangsa alamina manusia maia na mangurakina dot iparburu anso dapot ulit nai baen gadison. Untung mantong laku ulit nai, anggo nda nga kan marna urak bei biaok i.
Rupana madung ngun jolo ni najolomon biok on i parburu alak so dapot ulit nai. Na jegesan ninna ulit na on ibaentas ato sanga aha na marbahan dasar ulit. Madung manjadi pangomoan ni alak na bahatmei ninna biaok on saumpamo i kampung-kampung parburu sanga panjoratna, toke panabusi ulit nai, pangekspor nai, atope industri na mambaen tas sipatu sanga paralatan na asing nai.
I Mandailing biaok on itangkup iparburu sampe loja, ato ijorat. Jorat on ipasang i dalan-dalan bahal ni biaok i. Ompanna nabiaso ibaen najolo ima bangke ni sanga aha ma, manuk, touk, atope bajonggir na mangolu itangkup, i pamate baru i tuk-tuk so ipas bucuk. I taon mai simpul ni tali na marsipat mangkobek dung i sintakkon baor nai.
Baor on bisa dangka ni hayu nadong di bahal nai, bisa baor nai baen ngun bulu aor sanga batang ni kopi. Sakali manyintak dung iantuk ia gairan di lambung ni panganoni, iangkatna mei tu ginjang, kobek gantung maranggun-anggun. Ro nampuna jorat tinggal mangkobek pat nai doma dot baba nai baru i pamasuk tu goni. I gadis ma tu kampung Singengu di Mandailing Julu, adong toke ni bobak biaok disi.
Halak manggadis ibul do disia, iadoma mambobak i na mahir. Hum jeges do jana hum godang argana biaok na tanggung naso kawin dope pado nagodang. Inda dong cacat ni ulit nai ningia bope inda se aru bolak. Anggo na godang umumna cacat dei, inda aru godang argana. Aha sobobna, ima gara-gara na marbadai nangkinani targan so kawin, ato bisa sajo marbadai marsiaradu gandak boru-boru.
Pala adong ninna opat nganan jorat biaok ni alak di Mandailing na ra dei tolu mandapot sadari ambaen bahatna biaok i. Argana 5000 dompak i sada najolo tartaon 80-an, sannari inda dapot be jau. Anggo songoni jabat tolu hona, na ra mei mangan tu lopo jolo i Kotanopan laos mulak manggadis bobak. Inda jabat 5000 sakali mangan i lopo hatia i, marmiak ma si biaok laos muli tu Tamiang.
*telah tayang di FB Feb 2014




0 komentar:
Posting Komentar